Η Βοήθεια που Χρειάζονται οι Λεχώνες τους Πρώτους Μήνες

Γράφει η Κωνσταντίνα Νούσια, Μαία, MSc, PhD (e) , VBAC Expert, Health Coach of Menopause / Andropause

Πρόεδρος Παρατηρητηρίου Μαιευτικής Βίας / Αντιπρόεδρος Πειθαρχικού Συμβουλίου Συλλόγου Μαιών Πάτρας

Σώμα, ψυχή και καθημερινότητα μετά τον τοκετό

Ο τοκετός ολοκληρώθηκε και το μωρό κοιμάται στην αγκαλιά σας. Ωστόσο, η γυναίκα ξεκινά ένα νέο, απαιτητικό ταξίδι. Το λεγόμενο «τέταρτο τρίμηνο», δηλαδή οι πρώτοι μήνες μετά τη γέννα, φέρνει σωματικές, ψυχολογικές και συναισθηματικές προκλήσεις.

Συγχρόνως, η λεχώνα χρειάζεται υποστήριξη για να ανακτήσει τη δύναμή της, να επαναπροσδιορίσει τον εαυτό της και να ισορροπήσει μέσα στις έντονες ορμονικές αλλαγές. Η βοήθεια που προσφέρουμε τους πρώτους μήνες δεν αποτελεί πολυτέλεια· αντιθέτως, είναι αναγκαιότητα και πράξη ανθρωπιάς.

Άρα, πώς μπορούμε να στηρίξουμε ουσιαστικά μια νέα μητέρα; Ας εξετάσουμε κάθε πλευρά.

Το «Τέταρτο Τρίμηνο»: Τι Σημαίνει για τη Γυναίκα

Οι πρώτοι μήνες μετά τη γέννα απαιτούν έντονη προσαρμογή. Το σώμα προσπαθεί να επανέλθει από τις απαιτήσεις της εγκυμοσύνης, ενώ η γυναίκα αναλαμβάνει έναν νέο ρόλο: μητέρα, φροντιστής και τροφός.

Επιπλέον, τα επίπεδα των ορμονών αλλάζουν απότομα: τα οιστρογόνα και η προγεστερόνη μειώνονται, ενώ ο θυρεοειδής προσπαθεί να προσαρμοστεί στη νέα κατάσταση. Ακόμη, η τεστοστερόνη επηρεάζει την ενέργεια και η έλλειψη ύπνου γίνεται καθημερινότητα.

Συνεπώς, η λεχώνα χρειάζεται χρόνο, χώρο και κατανόηση για να επανασυνδεθεί με τον εαυτό της και το σώμα της.

Κύριες Προκλήσεις για τις Λεχώνες

Μετά τον τοκετό, οι απότομες ορμονικές αλλαγές συχνά προκαλούν baby blues. Σε ορισμένες περιπτώσεις, αυτά εξελίσσονται σε επιλόχεια κατάθλιψη.

Παράλληλα, το μωρό απαιτεί συνεχή φροντίδα:

• Θηλασμό ή σίτιση σε καθορισμένα διαστήματα

• Ύπνο και ανάπαυση για τη ρύθμιση του βιολογικού του ρολογιού

• Συναισθηματική ασφάλεια και επαφή

Ως αποτέλεσμα, η μητέρα βιώνει κόπωση, αϋπνία και έντονη ψυχική πίεση. Επιπρόσθετα, αν η γέννα έγινε με καισαρική, η ανάρρωση περιλαμβάνει και χειρουργικό τραύμα, αυξάνοντας τις ανάγκες για υποστήριξη.

Συνεπώς, η πρακτική και ψυχολογική βοήθεια γίνεται αναγκαία για την ομαλή μετάβαση στη λοχεία.

Σωματική Υποστήριξη: Βασικός Παράγοντας Ανάκαμψης

Η σωματική ανάκαμψη απαιτεί ενεργή υποστήριξη καθημερινά. Η ξεκούραση δεν αποτελεί πολυτέλεια· αντιθέτως, αποτελεί αναγκαιότητα.

Η λεχώνα χρειάζεται:

• Κάποιον να ετοιμάζει θρεπτικά γεύματα.

• Κάποιον να φροντίζει τις καθημερινές δουλειές στο σπίτι.

• Κάποιον να της εξασφαλίζει χρόνο για ύπνο και ανάρρωση.

Όταν η μητέρα φροντίζει το νεογέννητο, κάποιος άλλος φροντίζει τη μητέρα. Ο σύντροφος, η οικογένεια ή επαγγελματίες φροντίδας μπορούν να αναλάβουν αυτόν τον ρόλο.

Επιπλέον, η υποστήριξη περιλαμβάνει φυσιοθεραπεία ή ασκήσεις επαναφοράς, ειδικά μετά από καισαρική ή σύνθετο τοκετό.

Συναισθηματική και Ψυχική Υποστήριξη

Η λοχεία φέρνει έντονα συναισθήματα: χαρά, φόβο, ευαλωτότητα, ενοχές και άγχος.

Για να τα διαχειριστεί, το περιβάλλον μπορεί να βοηθήσει με ενεργητική ακρόαση, ενσυναίσθηση και αποδοχή χωρίς κριτική.

• Ακούστε χωρίς να διακόπτετε

• Δείξτε ενσυναίσθηση στις ανασφάλειες

• Αποδεχτείτε τα συναισθήματα χωρίς να κρίνετε

Έτσι, η αναγνώριση των συναισθημάτων προλαμβάνει και μειώνει τα συμπτώματα baby blues και επιλόχειας κατάθλιψης.

Ο Ρόλος του Υποστηρικτικού Περιβάλλοντος

Η γυναίκα στη λοχεία μεταμορφώνεται σωματικά και ψυχικά. Αναλαμβάνει νέους ρόλους και επαναπροσδιορίζει την εικόνα του εαυτού της.

Συνεπώς, το οικογενειακό περιβάλλον πρέπει να:

• Αποδέχεται τη μετάβαση χωρίς κριτική

• Παρέχει ασφάλεια ώστε η μητέρα να χαλαρώνει

• Αποφεύγει συγκρίσεις με άλλες λεχώνες

Με άλλα λόγια, η αποδοχή λειτουργεί θεραπευτικά και ενισχύει την ψυχική ισορροπία.

Υποστήριξη στον Θηλασμό ή σε Άλλες Επιλογές

Ο θηλασμός αποτελεί προσωπική επιλογή. Η λεχώνα χρειάζεται ενημέρωση και υποστήριξη χωρίς πίεση.

Σημαντικά στοιχεία:

• Συμβουλές από πιστοποιημένους συμβούλους θηλασμού

• Σεβασμός στις αποφάσεις της μητέρας

• Προστασία από κοινωνικές πιέσεις και ενοχές

Συνεπώς, η ψυχική υγεία της μητέρας παραμένει προτεραιότητα, ανεξάρτητα από την επιλογή θηλασμού.

Ο Ρόλος του Συντρόφου

Ο σύντροφος διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη λοχεία. Όταν συμμετέχει ενεργά στη φροντίδα του μωρού και της μητέρας, ενισχύει την ασφάλεια και την ψυχική σταθερότητα.

Ο σύντροφος πρέπει να:

• Βοηθά στις καθημερινές δουλειές του σπιτιού

• Ακούει τις συναισθηματικές ανάγκες της μητέρας

• Αποφεύγει κριτική και πίεση

Έτσι, η λεχώνα δεν χρειάζεται να αποδείξει δύναμη. Χρειάζεται παρουσία και κατανόηση.

Γιατί η Κοινωνία Υποτιμά τις Ανάγκες της Λεχώνας

Η κοινωνία προβάλλει τη «δυνατή μητέρα» που τα καταφέρνει μόνη της.

Στο παρελθόν, η κοινότητα παρείχε στήριξη. Σήμερα, η μητέρα ζει συχνά απομονωμένη.

Ωστόσο, η ουσιαστική υποστήριξη:

• Προστατεύει τη μητρική υγεία

• Ενισχύει τον δεσμό μητέρας–βρέφους

• Ωφελεί ολόκληρη την οικογένεια

Με άλλα λόγια, η βοήθεια αποτελεί επένδυση στο μέλλον της κοινωνίας.

Πράξη Αγάπης: Φροντίζοντας τη Λεχώνα

Η βοήθεια που παρέχουμε τους πρώτους μήνες διαμορφώνει την υγεία της μητέρας και του μωρού.

Με σωστή υποστήριξη:

• Η γυναίκα αναρρώνει πιο γρήγορα

• Συνδέεται ουσιαστικά με το μωρό της

• Επανασυνδέεται με τον εαυτό της

Συμπερασματικά, πριν επιλέξετε μαιευτήριο, επιλέξτε σύντροφο και υποστηρικτικό περιβάλλον. Η λεχώνα δεν χρειάζεται ήρωες. Χρειάζεται ανθρώπους παρόντες.

Email: dnousia@yahoo.gr