Ανδροπαύση και Απιστία: Επιθυμία και η Κρίση Μέσης Ηλικίας

Ανδροπαύση και Απιστία: Επιθυμία, Κρίση Μέσης Ηλικίας και ο Μύθος του Χαμένου Παραδείσου

Γράφει ο Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης, Χειρουργός Ανδρολόγος – Ουρολόγος, Διευθυντής του Ανδρολογικού Ινστιτούτου Αθηνών, Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών και Διευθυντής του Τμήματος Σεξουαλικής Υγείας στο Ιατρικό Κέντρο Αθηνών

Η ανδροπαύση και η απιστία εμφανίζονται συχνά μαζί στον δημόσιο λόγο, άλλοτε ως βιολογική δικαιολογία και άλλοτε ως ηθική αποτυχία. Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη. Καθώς οι άνδρες μπαίνουν στη μέση ηλικία, η επιθυμία δεν εξαφανίζεται· αλλάζει μορφή, κατεύθυνση και νόημα. Ταυτόχρονα, η κοινωνία συνεχίζει να υπόσχεται έναν «παράδεισο» διαρκούς σεξουαλικής ισχύος, αλλά ποτέ δεν τον παραδίδει στους άνδρες.

Σε αυτό το άρθρο εξετάζουμε ενεργά την ανδροπαύση και την απιστία μέσα από επιστημονικό, κοινωνικό και φιλοσοφικό πρίσμα. Αναλύουμε γιατί η επιθυμία γίνεται συχνά πεδίο σύγκρουσης και γιατί ο μύθος της αιώνιας νεότητας καταρρέει τόσο βίαια.

Ανδροπαύση και Ανδρική Συμπεριφορά στη Μέση Ηλικία

Τι είναι η ανδροπαύση και πότε ξεκινά;

Η ανδροπαύση περιγράφει τη σταδιακή μείωση της τεστοστερόνης στους άνδρες, συνήθως μετά τα 40–45 έτη. Σε αντίθεση με την εμμηνόπαυση, δεν έχει σαφή χρονική στιγμή ούτε καθολική εκδήλωση. Παρ’ όλα αυτά, επηρεάζει τη σωματική ενέργεια, τη διάθεση και τη σεξουαλική επιθυμία.

Ωστόσο, η ανδροπαύση δεν είναι απλώς ορμονικό φαινόμενο. Αντίθετα, λειτουργεί ως βιολογικός καταλύτης σε μια ήδη φορτισμένη ψυχοκοινωνική φάση.

Πώς επηρεάζει η ανδροπαύση τη σεξουαλική επιθυμία;

Η τεστοστερόνη σχετίζεται με τη libido, αλλά όχι γραμμικά. Πολλοί άνδρες με φυσιολογικά επίπεδα βιώνουν μείωση επιθυμίας, ενώ άλλοι με χαμηλότερα επίπεδα διατηρούν έντονη σεξουαλικότητα. Επομένως, η επιθυμία εξαρτάται και από:

• την αυτοεικόνα

• το αίσθημα ισχύος

• την κοινωνική αναγνώριση

Έτσι, η ανδροπαύση συχνά ενεργοποιεί φόβους απώλειας αξίας.

Κρίση Μέσης Ηλικίας και Απιστία

Γιατί αυξάνεται η πιθανότητα απιστίας;

Η ανδροπαύση και η απιστία συνδέονται συχνά μέσω της κρίσης μέσης ηλικίας. Σύμφωνα με μελέτες (Watter et al., 2021), άνδρες που αισθάνονται σεξουαλικά «αόρατοι» εμφανίζουν έως και διπλάσια πιθανότητα εξωσυζυγικής σχέσης.

Ωστόσο, η απιστία δεν προκύπτει πάντα από αυξημένη libido. Αντίθετα, συχνά προκύπτει από ανάγκη επιβεβαίωσης.

Απιστία ή κραυγή επιθυμίας;

Στις περισσότερες περιπτώσεις, ο άνδρας δεν απορρίπτει τη σύντροφο. Αντίθετα, απορρίπτει την εικόνα του εαυτού του ως «γηράσκοντος». Έτσι:

1. αναζητά καθρέφτες νεότητας

2. επιδιώκει θαυμασμό

3. συγχέει την επιθυμία με την αξία

Η απιστία λειτουργεί ως προσωρινό αναισθητικό, όχι ως λύση.

Γυναικεία Σεξουαλικότητα στην Εμμηνόπαυση

Τι αλλάζει πραγματικά μετά τα 45;

Κατά την εμμηνόπαυση, οι γυναίκες βιώνουν ορμονικές αλλαγές, αλλά και βαθιά ψυχοκοινωνική αναθεώρηση. Σύμφωνα με τους Santoro et al. (2022), πολλές γυναίκες νιώθουν απελευθέρωση από το άγχος της τεκνοποίησης και διεκδικούν εκ νέου την επιθυμία τους.

Απελευθέρωση ή σύγκρουση;

Παρότι η κοινωνία συχνά προσδοκά «απόσυρση», πολλές γυναίκες επιλέγουν:

• επαναδιατύπωση της σεξουαλικής ταυτότητας

• νέες σχέσεις

• ανατροπή στερεοτύπων

Έτσι, δημιουργείται σύγκρουση ανάμεσα στις κοινωνικές προσδοκίες και την εσωτερική επιθυμία.

Ο Μύθος του «Παραδείσου των Οργασμών»

Τι υποσχέθηκε η κοινωνία;

Η ιατρική, η θρησκεία και η ποπ κουλτούρα υποσχέθηκαν λύτρωση:
τον σωστό σύντροφο, το σωστό χάπι, τη σωστή ηλικία. Ωστόσο, όταν αυτές οι υποσχέσεις αποτυγχάνουν, το κενό γίνεται οδυνηρό.

Τι συμβαίνει όταν ο μύθος καταρρέει;

Τότε εμφανίζονται:

• θυμός

• ριζοσπαστικοποίηση της επιθυμίας

• απόσυρση ή κυνισμός

Η επιθυμία παύει να είναι χαρά και γίνεται πεδίο μάχης.

Ανδροπαύση, Εμμηνόπαυση και το Εμπόριο της Επιθυμίας

Ιατρικοποίηση της σεξουαλικότητας

Η σύγχρονη κουλτούρα υπόσχεται διαρκή σεξουαλική απόδοση μέσω:

• μπλε χαπιών

• ορμονικών θεραπειών

• αισθητικών παρεμβάσεων

Ωστόσο, αυτά συχνά συντηρούν την άρνηση της ηλικίας.

Όταν οι αυθεντίες υπόσχονται σωτηρία

Γιατροί και «ειδικοί» συχνά αντικαθιστούν τον ρόλο των θρησκευτικών αυθεντιών. Όμως, η επιθυμία δεν θεραπεύεται μόνο βιοχημικά.

Ο άνδρας που αρνείται τη φθορά χάνει την ευκαιρία να γεράσει αληθινά.
Η γυναίκα που δεν αποσύρεται δέχεται την κριτική ότι «παραβαίνει».
Και οι δύο πέφτουν στον ίδιο μύθο.

Η επιθυμία δεν σώζει· αποκαλύπτει την αλήθεια.

Συμπέρασμα

Η ανδροπαύση και η απιστία δεν δείχνουν ηθική παρεκτροπή· αποτελούν υπαρξιακά συμπτώματα. Η επιθυμία δεν εξαφανίζεται με την ηλικία· μεταμορφώνεται. Όταν την κυνηγάμε ως απόδειξη αξίας, μας προδίδει. Όταν την ακούμε, μας ωριμάζει.

Ο ανοιχτός διάλογος για τη γήρανση, τη σεξουαλικότητα και την απώλεια προάγει την υγεία — δεν υποδηλώνει αδυναμία.