Σχολικός εκφοβισμός. 6 τρόποι να βοηθήσετε το παιδί σας!

Γράφει η Ναταλία Κουμπαρούλη, Λογοθεραπεύτρια/ ειδική Παιδαγωγός ΜΑ

1 στους 10 µαθητές ο θύτης ή το θύµα!

Ο εκφοβισµός είναι οποιοσδήποτε τύπος επιθετικής συµπεριφοράς όπου ένα άτοµο (ή µια
οµάδα ανθρώπων) την κατευθύνει σκόπιµα, απρόκλητα και επαναλαµβανόµενα σε
κάποιο άλλο και προκαλεί σωµατικό και / ή συναισθηµατικό πόνο. Υπάρχει υποτιθέµενη
διαφορά ισχύος ανάµεσα σε αυτούς που την ασκούν και σε αυτούς που την υφίστανται.
Έτσι γίνονται δηµοφιλείς και νιώθουν πιο σηµαντικοί, λόγω εσωτερικής αβεβαιότητας και
ανασφάλειας.
Ο εκφοβισµός ξεκινά από την προσχολική ηλικία και ακολουθεί τα παιδιά καθώς
µεγαλώνουν. Πιο συχνά περιστατικά εµφανίζονται στην προεφηβεία και την εφηβεία.
Ο εκφοβισµός ειναι διάχυτος παντού, καικαθρεφτίζει την κοινωνία µας, όπου η βία έχει
ενσωµατωθεί σε καθε πτυχή της δηµόσιας και ιδιωτικής ζωης των πολιτών(http://stop-
bullying.sch.gr/). Mπορεί να έχει σωµατική µορφή, µε χτυπήµατα. Μπορεί επίσης να έχει
λεκτική, ψυχολογική ή κοινωνική συµπεριφορά, κοροϊδεύοντας, περιφρονώντας,
αποµονώνοντας κοινωνικά ή µπορεί να έχει µορφήσιωπηρής µεταχείρισης“, µε
κουτσοµπολιά, φηµολογίες ή ακοµα πειράζοντας φίλους του θύµατος. Η παρενόχληση
γίνεται για τα ρούχα, το βάρος, λόγω κάποιου εµπόδιου στο λόγο, αναπηρία, φυλή
θρησκεία κ.ά. Είναι τόσο επικίνδυνος ψυχολογικά, ώστε τα παιδιά φτάνουν στα όρια
απόπειρας αυτοκτονίας εξαιτίας του.
Ένας τύπος εκφοβισµού που είναι πλεον ο πιο συνηθισµένος, είναι το cyberbullying που
περιλαµβάνει λεκτικές προσβολές ή απειλές οι οποίες αποστέλλονται µέσω e-mail ή µε
µήνυµα κειµένου (sms) ή µέσω web.
Όλες αυτές οι µορφές εκφοβισµού µπορεί να είναι πολύ επιζήµιες για έναν νέο άνθρωπο και µπορεί να οδηγήσει σε σοβαρά προβλήµατα που µπορεί να επηρεάσουν την ψυχική και σωµατική του υγεία καθώς και τις σχολικές του επιδόσεις.
Τι µπορούµε να κάνουµε;
Ο εκφοβισµός δεν πρέπει να θεωρείται φυσιολογικό µέρος της ανάπτυξης και τα παιδιά δεν πρέπει να αντιµετωπίζουν µόνα τους το περιστατικό αυτό. Στόχος των γονέων είναι να υποστηρίξουν το παιδί τους να αναπτύξει επίγνωση και δεξιότητες ώστε να καταφέρει να προστατέψει τον εαυτό του από αυτές τις εκφοβιστικές συµπεριφορές.
Εδώ είναι µερικοί τρόποι µε τους οποίους οι ενήλικες µπορούν να βοηθήσουν στην
πρόληψη ή τη διακοπή του εκφοβισµού.
1. Επικοινωνείτε! Μιλήστε τακτικά µε τα παιδιά σας σχετικά µε το τι κάνουν και µε ποιον
βρίσκονται, πηγαίνοντας στο σχολείο, κατά τη διάρκεια των διαλειµµάτων, σε διακοπές,
µεταξύ µαθηµάτων, στη γειτονιά κλπ. Η συχνή επικοινωνία µπορεί να βοηθήσει τα παιδιά
σας να αισθάνονται πιο άνετα να έρχονται σε εσάς και να σας µιλήσουνότανειναι
απαραίτητο.
2.Να είστε ενήµεροι για τα σηµάδια. Γνωρίστε τα τυπικά σηµάδια εκφοβισµού, αφού τα
παιδιά σας µπορεί να µην έρχονται και να σας πω ότι εκφοβίζονται. Αυτά τα σηµεία
περιλαµβάνουν: ισχυρισµοί πονοκεφάλων ή στοµαχόπονο, καταστροφή ή συχνή απώλεια αντικειµένων, κατάθλιψη ή άγχος. Ο φόβος του σχολείου ή του σχολικού λεωφορείου, η αποφυγή διακοπών ή σχολικών δραστηριοτήτων, ο εκφοβισµός άλλων παιδιών ή αδελφών, ανεξήγητοι µώλωπες, δυσκολία στον ύπνο, ή αιφνίδιες κακές επιδόσεις.
3. Γίνετε πρότυπο µοντέλο! Δείξτε στα παιδιά σας πως αντιµετωπίζετε τους άλλους µε
καλοσύνη, συµπόνια, αγάπη και σεβασµό. Τα παιδιά σας θα δουν τις αλληλεπιδράσεις σας
µε άλλους, όπως τα µέλη της οικογένειας ή τους ανθρώπους στην κοινότητα, και τότε
µπορούν να µιµηθούν τη θετική συµπεριφορά σας. Μπορείτε ακόµη, παίζοντας παιχνίδια
ρόλων, να τα διδάξετε πώς να αλληλεπιδρούν σωστά µε τους άλλους, τι πρέπει να πουν
και τι πρέπει να κάνουν σε ορισµένες περιπτώσεις ή όταν πρέπει να αντιµετωπίσουν έναν
νταή.
4. Αυτοπεποίθηση! Συµµετέχετε µε τα παιδιά σας σε διάφορες δραστηριότητες, όπως
αθλητικές, για να τα βοηθήσετε να αποκτήσουν αυτοεκτίµηση, καθώς εργάζονται και
αλληλεπιδρούν µε άλλους έξω από την τάξη. Η συµµετοχή σε δραστηριότητες δίνει επίσης
στα παιδιά την ευκαιρία να περάσουν χρόνο µε υποστηρικτικούς φίλους, γεγονός που
µπορεί να βοηθήσει στην οικοδόµηση εµπιστοσύνης. Ένας άλλος τρόπος για να
οικοδοµήσουµε την εµπιστοσύνη στα παιδιά σας είναι απλά να ειµαστε εµείς οι ίδιοι
υποστηρικτικοί. Πείτε στα παιδιά σας ότι τα εκτιµάτε και τα αγαπάτε, και ενηµερώστε τα ότι
είστε εκεί για να τα βοηθήσετε αν βρεθούν σε µια κατάσταση µε έναν νταή. Διδάξτε τα να
διεκδικούν και να υπερασπίζονται τον εαυτό τους.
5. Αγνόηση! Μάθετε στο παιδί σας να µηντσιµπάειστα λόγια του νταή και να τον αγνοεί
όσο κι αν τον έχουν πειράξει οι πράξεις ή τα λόγια του. Αυτοέλεγχος, ψυχραιµία και
αξιοπρέπεια ειναι τα βασικά στοιχεία για να χειρίζεται κάποιος το θύτη.
 
6. Συµµετοχή στο σχολείο. Θυµηθείτε ότι τα µέλη του προσωπικού του σχολείου,
συµπεριλαµβανοµένου του διευθυντή, των εκπαιδευτικών, καθώς και τα µέλη του
συλλόγου γονέων, είναι εκεί για να παρέχουν ένα ασφαλές περιβάλλον στα παιδιά σας.
Πείτε τους να µένουν κοντά σε επιβλέποντες ενήλικες. Εάν υπάρχει πρόβληµα µε τα
παιδιά σας στο σχολείο, µιλήστε µε τους εκπαιδευτικούς για να βοηθήσουν στην επίλυση
της κατάστασης. Θα έχουν στρατηγικές αντιµετώπισης της κατάστασης, καθώς και
τρόπους πρόληψης παρόµοιας συµπεριφοράς στο µέλλον. Το σχολείο σας µπορεί να
συµµετέχει σε ένα πρόγραµµα καταπολέµησης του εκφοβισµού.