Εκμαιεύοντας τη δύναμη της φύσης…

Γράφει η Κωνσταντίνα Νούσια

5 Μαϊου, Παγκόσμια μέρα της Μαίας! Μέρα αφιερωμένη σ’ ένα ρόλο που εμφανίζεται στους περισσότερους πολιτισμούς ανά τους αιώνες. Ρόλος που έχει αλλάξει πολύ μεσά στο διάστημα αυτό, αλλά που πάντα έχει ως επίκεντρο τη γυναίκα και τις ανάγκες της.

Πρόσφατα, κατά τη διάρκεια μιας ενημερωτικής συνεδρίας για το φυσιολογικό τοκετό που είχα με τη Ν., τη ρώτησα ποια είναι για εκείνη η ιδανική εικόνα του εαυτού της την ώρα που γεννά, δεδομένου ότι όλα πάνε καλά και είχε περάσει μια απροβλημάτιστη εγκυμοσύνη. Εκείνη, πολύ γρήγορα μου απάντησε ότι εφόσον η μαία που έχει κοντά της την έχει καθησυχάσει ότι όλα είναι καλά με το μωρό, φαντάζεται να πονά κατά τις συστολές, μετά να χαλαρώνει και όταν έρθει η ώρα να σπρώξει για να βοηθήσει να γεννηθεί το παιδί της. Της ζήτησα να πάρει λίγο χρόνο να το σκεφτεί και να έχει έντονα στο μυαλό της ότι όλα είναι καλά. Η απάντηση που έλαβα λίγα δευτερόλεπτα αργότερα, ήταν κάπως διαφορετική. Η Ν. είχε τώρα στο επίκεντρο τον εαυτό της και την εσωτερική συνομιλία που είχε με το παιδί της. Φανταζόταν, πια, όχι τον πόνο αλλά το άνοιγμα του σώματος και της ψυχής της, φανταζόταν ένα ήρεμο περιβάλλον, στο οποίο κανείς δεν της αποσπούσε τη προσοχή. Δεν υπήρχαν άγνωστα πρόσωπα, φωνές και οδηγίες. Η εικόνα που μου περιέγραφε, την ήθελε καθισμένη στα γόνατα, να περνά τις συστολές της στα τέσσερα. Όταν πια το παιδί της θα γεννιόταν, ή όπως μου είπε όταν το παιδί της θα γλίστραγε από μέσα της, χωρίς να υπάρχει βιασύνη, τότε εκείνη θα το έπαιρνε στα χέρια της και θα το τύλιγε με την αγαπημένη της κουβέρτα.

Η περιγραφή της με έκανε να σκεφτώ για άλλη μια φορά το μέγεθος της δύναμης με την οποία έχει προικίσει η ίδια φύση τη γυναίκα. Η Ν. όταν είχε στο μυαλό της ότι όλα έβαιναν καλώς, δεν ήθελε να έχει κανέναν άλλο μέσα στη σκηνή της γέννας. Επικεντρώθηκε σε εκείνη και στο παιδί της. Η Ν., λίγα χρόνια νωρίτερα είχε γεννήσει το πρώτο της παιδί με άλλες συνθήκες, τελείως διαφορετικές από αυτές που μου περιέγραψε. “Μπήκα με πρόκληση, γιατί είχα φτάσει στις 40 εβδομάδες. Μου έβαλαν  υπόθετο, ορό και μετά από λίγη ώρα μου έσπασαν τα νερά. Με έλεγχαν συχνά για να δουν την πρόοδο της διαστολής. Κάποια στιγμή μου είπαν ότι είναι ώρα να σπρώξω. Έσπρωξα, αλλά μάλλον δεν το έκανα όπως ήθελαν, γιατί μετά από λίγο, ανάμεσα σε κάποιες συστολές, μου είπαν ότι πρέπει να βοηθήσουν την κατάσταση γιατί δεν συνεργάζομαι καλά. Τότε η μαία άρχισε να μου πιέζει την κοιλιά με τον αγκώνα της, ενώ μου φώναζαν να σφιχτώ. Ήταν πολύ δύσκολο να συγκεντρωθώ, γιατί εκτός του ότι ο πόνος που ένιωθα όταν με πίεζε ήταν πολύ δυνατός, εγώ είχα στο μυαλό μου να σπρώξω τη μαία από πάνω μου και όχι να σπρώξω το παιδί μου. Μετά από λίγο, οι παλμοί του μωρού άρχισαν να πέφτουν και μέσα σε λίγα λεπτά ήμουν στο χειρουργείο για να γίνει η καισαρική.”

Κατά τη διάρκεια της συνεδρίας, σκεφτόμουν πόσο διαφορετική μπορεί να είναι η εικόνα της μαίευσης. Στην πρώτη εικόνα, η μαία βρίσκεται εκεί, τόσο διακριτικά ώστε να περνά απαρατήρητη, έχοντας όμως ένα πολύ σημαντικό ρόλο. Αυτό της διαφύλαξης της ασφάλειας της δυάδας μητέρας-παιδιού. Η γυναίκα μαζί με το παιδί της βιώνουν το φυσικό φαινόμενο της γέννας, σε ένα περιβάλλον που αισθάνονται ασφάλεια και ελευθερία. Η μαία, βρέθηκε εκεί μαζί τους για να εκμαιεύσει όχι το παιδί, αλλά την ίδια τη δύναμη της φύσης, από μέσα τους. Να τους διαβεβαιώσει για την ασφάλεια, δίχως να υπονομεύσει τη φυσική διαδικασία της γέννας.

Στη δεύτερη περίπτωση, η Ν. μου εκμυστηρεύτηκε ότι της δημιουργήθηκε έντονο άγχος και τραύμα. Η μαίευση δεν είχε πρωταγωνιστές εκείνη και το παιδί της, ούτε τους φυσικούς νόμους. Είχε πρωταγωνιστές διάφορους εξωγενείς παράγοντες, οι οποίοι μάλιστα όχι μόνο δεν χρειάζονταν, βάσει του ιστορικού της, αλλά ούτε της εξηγήθηκαν και εντέλει την οδήγησαν στο χειρουργείο για να φέρει το παιδί της στον κόσμο, κάτι που πιθανότατα δεν θα συνέβαινε αν δεν είχε επιταχυνθεί -άνευ λόγου- η διαδικασία. 

Μέσα στα χρόνια της καριέρας μου, πολλές φορές αισθάνθηκα ότι η παρουσία της πρώτης μαίας έχει περάσει στην άκρη, ενώ η εικόνα της μαίευσης, ιδίως στην Ελλάδα έχει κυρίως τη δεύτερη μαία στο προσκήνιο. Αναρωτήθηκα, τι είναι αυτό που λειτούργησε στη Ν. και είχε τόσο διαφορετικές αφηγήσεις για το τι βίωσε σε σχέση με αυτό που προσδοκούσε. Αν και πολλοί παράγοντες μπορεί να έπαιξαν ρόλο σ’ αυτό, με βασικό εκείνον της ορθής και λανθασμένης άσκησης της μαιευτικής, μεγάλο ρόλο έπαιξε η ενημέρωσή της. Η Ν. κλείνοντας τη συνεδρία μας, μου είπε ότι ένιωσε αγαλίαση και σιγουριά γιατί ανακάλυψε ότι όλα αυτά που ενστικτωδώς επιθυμούσε για τη γέννα του παιδιού της, είχαν επιστημονική τεκμηρίωση. 

Πράγματι, η μαία σήμερα, περισσότερο από ποτέ στην ανθρώπινη ιστορία, κατέχει όχι μόνο την τέχνη, αλλά και τη γνώση.

Η μαία, βρίσκεται πλάι στη γυναίκα που γεννά για να την προφυλάξει όχι για να την καθοδηγήσει.

Η μαία (ή ο γιατρός) δεν ξεγεννά. Το παιδί γεννιέται διαμέσω της μητέρας του, η οποία εκείνη την ημέρα χαρίζει σε αυτό το ίδιο της το σώμα και τη ψυχή της.

Η μαία εκμαιεύει την ίδια τη δύναμη της φύσης…

Χρόνια μας πολλά!