Ενδομήτριος Θάνατος. Ταμπού ή στατιστική πιθανότητα;

Γράφει η Κωνσταντίνα Νούσια Μαία,MSc

Τι είναι ο ενδομήτριος θάνατος;

 

Ο ενδομήτριος θάνατος είναι ο θάνατος του μωρού μέσα στη μήτρα, μετά την 24η εβδομάδα κύησης και για έμβρυα άνω των 500 γραμμαρίων.
Πόσο συχνός είναι ο ενδομήτριος θάνατος;
Αν πάρουμε ως παράδειγμα έναν αριθμό 100,000 γεννήσεων το χρόνο, όσος περίπου είναι ο αριθμός γεννήσεων στη χώρα μας, τότε η συχνότητα εμφάνισης του ενδομήτριου θανάτου αφορά σε 500 έμβρυα που χάνονται κάθε χρόνο ή αλλιώς 1 στις 200 εγκυμοσύνες μετά την 24η εβδομάδα.
Σε τι οφείλεται ο ενδομήτριος θάνατος;
Παρά την εξέλιξη της επιστήμης, για 1στους 4 ενδομήτριους θανάτους είναι αδύνατον να δοθεί με ακρίβεια το αίτιο που το προκάλεσε. Για τις υπόλοιπες περιπτώσεις υπάρχουν πολλές διαφορετικές αιτιολογήσεις.
Η κυριότερη αιτία ενδομήτριου θανάτου (530% επί του συνόλου των περιπτώσεων
ενδομήτριου θανάτου) είναι η εμφάνιση κάποιας παθολογίας του ομφαλίου λώρου. Έτσι,
καταστάσεις όπως η υμενώδης έκφυση ομφαλίου λώρου(η ομφαλίδα εκφύεται από τους
υμένες και όχι από το κέντρο του πλακούντα συχνότητα εμφάνισης: 1% στις μονήρεις
κυήσεις και 915% στις δίδυμες/πολύδυμες κυήσεις), οι περιτυλίξεις (γύρω από τα διάφορα
μέλη του εμβρύου συχνότητα εμφάνισης 37% επί του συνόλου των κυήσεων μετά τη 36η
εβδομάδα, ωστόσο το ποσοστό που θα καταλήξει σε ενδομήτριο θάνατο είναι άγνωστο) και
οι αληθείς κόμποι (συχνότητα εμφάνισης αληθών κόμπων 1% επί του συνόλου των
κυήσεων), η μορφολογία του λώρου (πχ. στένωση των αγγείων ή μικρή διατομή αυτών ή
υπερπεριέλιξη των αγγείων γύρω από τον άξονά τους, με χαρακτηριστική εικόνα σαν
καλώδιο τηλεφώνου ή κοντός ομφάλιος λώρος), μπορούν να αποτελέσουν την αιτία
ενδομήτριου θανάτου. Συχνά δε, λόγω κάποιας παθολογίας στην ουσία που περιβάλλει τα
αγγεία του λώρου και είναι γνωστή ως Wharton’s jelly. Το Whartons’ jelly προστατεύει τα
αγγεία που μεταφέρουν αίμα από και προς το μωρό. Σε κάποιες παθολογικές καταστάσεις,
αυτό απουσιάζει και έτσι τα αγγεία στα σημεία αυτά είναι εκτεθειμένα ανά πάσα στιγμή.
Ενδομήτρια καθυστέρηση της ανάπτυξης. Ιδιαίτερα σε ακραίες περιπτώσεις που η
καθυστέρηση ενδομήτριας ανάπτυξης είναι κάτω από την 3η εκατοστιαία θέση, ο
ενδομήτριος θάνατος είναι πιο πιθανός. Περίπου τα μισά από τα έμβρυα που χάνονται σε
ενδομήτριο θάνατο, γεννιούνται με κάποιο βαθμό καθυστέρησης στην ανάπτυξη, χωρίς,
ωστόσο, να αποδίδεται η αιτία θανάτου στην επιπλοκή αυτή, σε πολλές περιπτώσεις.
Πρόωρη αποκόλληση πλακούντα. Με τον όρο αυτό εννοούμε την αποκόλληση του
πλακούντα από τα τοιχώματα της μήτρας πριν να γεννηθεί το μωρό. Στην επιπλοκή αυτή, το
έμβρυο σταματά να τροφοδοτείται με αίμα και ανάλογα με τη θέση και την έκταση της
αποκόλλησης, ένας ενδομήτριος θάνατος είναι πιθανός. Η επιπλοκή αυτή είναι σχετικά
συχνή και αφορά σε ένα ποσοστό 13,75% των κυήσεων, ενώ σε ενδομήτριο θάνατο θα
καταλήξει 1 έμβρυο για κάθε 2.000 γεννήσεις. Σε εκτεταμένη αποκόλληση, λόγω της
αιμορραγίας, η έγκαιρη αντιμετώπιση του περιστατικού είναι πολύ σημαντική και για την
υγεία της μητέρας. Η αιμορραγία δε, ειδικά αν πρόκειται για κεντρική αποκόλληση (δηλαδή
τμήμα του κέντρου του πλακούντα έχει αποκολληθεί, αλλά το περιφερικό τμήμα παραμένει
προσκολλημένο στα τοιχώματα της μήτρας), μπορεί να μην είναι ορατή, αλλά εσωτερική. Τα
αίτια της επιπλοκής αυτής συνήθως δεν βρίσκονται, αν και έχει συνδεθεί μεταξύ άλλων, με
  •  υπερτασική νόσο της μητέρας, με το κάπνισμα (ενεργητικό και παθητικό) ή με κάποιο
    ατύχημα.
    Παθολογίες από τη μητέρα μπορεί να οδηγήσουν σε ενδομήτριο θάνατο. Προεκλαμψία
    (πιθανότητα ενδομήτριου θανάτου 5.211.6 στις 1000 κυήσεις που έχουν διαγνωστεί με
    προεκλαμψία), σαχαρώδης διαβήτης, υποθυρεοειδισμός, αυτοάνοσα νοσήματα όπως ο
    συστηματικός ερυθυματώδης λύκος.
    Χρωμοσωματικές ή γενετικές ανωμαλίες του εμβρύου.
    Φλεγμονές στη μήτρα, όπως η χοριοαμνιονίτιδα(χρονίζουσα ή μη)
    Παράγοντες που επηρεάζουν το περιγεννητικό αποτέλεσμα είναι επίσης, η ύπαρξη
    πολύδυμης κύησης, το κάπνισμα (ενεργητικό και παθητικό), η ηλικία της μητέρας, ο δείκτης μάζας σώματος της μητέρας, οι προηγούμενες τομές στη μήτρα (πχ. Προηγούμενη/ες καισαρική/ές) και η κοινωνικοοικονομική κατάσταση της μητέρας.
    Τι μπορώ να κάνω για να μειώσω τον κίνδυνο;
    Το βασικότερο στοιχείο για την παρακολούθηση της καλής υγείας ενός εμβρύου είναι η
    παρακολούθηση των κινήσεών του από τη μητέρα του. Κάθε μητέρα σε κάθε εγκυμοσύνη καλείται να παρακολουθεί τις κινήσεις του μωρού της και να επικοινωνεί άμεσα με τον επαγγελματία υγείας που την παρακολουθεί, αν νιώσει ότι οι κινήσεις του μωρού μειώνονται, απουσιάζουν ή έχουν αλλάξει το συνηθισμένο μοτίβο. Πέρα από αυτό, η μητέρα καλείται να ακολουθεί τις συστάσεις του επαγγελματία υγείας αναφορικά με τον προγεννητικό έλεγχο που της προτείνει, να προσπαθεί να τρώει σωστά και να ξεκουράζεται επαρκώς και να μην βρίσκεται σε χώρους με καπνιστές.
    Αν παρόλα αυτά συμβεί;
    Παρά τη συχνότητα εμφάνισης, συνήθως, το γεγονός αυτό μας βρίσκει απροετοίμαστους. Έρευνες συνδέουν τον ενδομήτριο θάνατο με κατάθλιψη και προβλήματα στην οικογένεια γι¨αυτό θα πρέπει να ζητήσουν βοήθεια απο ειδικούς. Αδιαμφισβήτητο είναι το γεγονός ότι η οικογένεια έχει να διαχειριστεί ένα πένθος. Είναι βασικό, σε όσες περιπτώσεις αυτό είναι εφικτό, οι γονείς να αντιλαμβάνονται την αιτία θανάτου, έτσι ώστε να γίνεται αντιληπτό το αν πρόκειται για ανεξάρτητο γεγονός (πχ. λόγω αποκόλλησης πλακούντα ‘ή περίλυξη ομφαλίου λώρου) ή για παθολογία (θρομβοφιλία) που πιθανώς να εμφανιστεί και σε κάποια επόμενη εγκυμοσύνη.